ترانه‌سرایی در ایرانِ پس از پیروزی انقلاب

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

10.22111/jllr.2013.1025

چکیده

ترانه کلامی آهنگین و مخیّل با درون‌مایه‌ای عاطفی است که به زبان ساده و عمومی سروده می‌شود و قابلیت زیادی برای همراهی با موسیقی دارد. ترانه‌ها جزئی از ادبیات عامه شمرده می‌شوند و به علّت اینکه ظرفیت زیادی برای طرح مسائل گوناگون دارند، امروزه در نقش یک رسانه ی عمومی ظاهر شده‌اند و کارکردهای متنوّعی از جمله اطلاع‌رسانی، آموزش و تبلیغات پیدا کرده‌اند.
به رغم اهمیت ترانه‌ها در دوره ی معاصر و فراگیر شدن آن، این ژانر فرهنگی _ اجتماعی کمتر مورد توجّه پژوهشگران ادبی قرار گرفته است و در آثار انتشار یافته نیز بیشتر ترانه‌ها صرفاً گردآوری شده‌اند‌. این مقاله بر آن است تا پس از مرور تاریخچه ی‌ ترانه‌سرایی در ایران، خصوصیات زبانی، ادبی و روایی ترانه‌های فارسی را در سه دهه ی اخیر بررسی نماید، اهداف ترانه‌‌سرایی را توضیح دهد و گونه‌های آن را معرفی نماید و مهمترین ترانه‌سرایان این دوره را باز شناساند. یافته‌ها نشان می‌دهد که سادگی بیان، زبان عامیانه، سادگی تصاویر شعری، کاربرد اندک آرایه‌های ادبی، ریتمیک بودن، احساسی بودن، لحن صمیمی و روایی بودن از مهمترین خصوصیات ترانه‌های این دوره است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Songwriting in Iran after the Victory of the Islamic Revolution

چکیده [English]

Song is rhythmic words and the extension of emotional themes which is composed in a simple and general language highly capable of accompanying the music. Song is considered as part of the public literature and since it has the capacity to bring up various issues, today it has found the role of a public media, performing different functions such as providing information, training and publicity. Despite the importance of songs in the contemporary period and its comprehensiveness, this social-cultural genre has less been considered by the literary researchers; moreover, songs have mostly been collected in the published works.                                                                                                                  
 After reviewing the history of songwriting in Iran, the article attempts to investigate the verbal, literary, and narrative particulars of the Persian songs in the last 3 decades, describe the objectives of the songwriting, and introduce its varieties. It also re-introduces the most important songwriters of this era.                                                                       
Findings show that the main characteristics of the songs in this era are: simplicity of expression, use of public language, simplicity of poetic images, low application of literary array, being rhythmic and emotional, intimate tone and bearing narrative form.         

کلیدواژه‌ها [English]

  • Contemporary Poetry
  • song
  • public literature
  • Narrative
  • Lyric literature

1- انوشه،جحسن،دانشنامهادب فارسی،ج دوم، تهران: وزارت فرهنگجوارشادججاسلامی،ج1376.

2- بدیعی، نادره، تاریخچه‌ای بر ادبیات آهنگین ایران، تهران: روشنفکر، 1357.

3- بهرامی،جججسمیرا، دل‌شدگان، تهران: قطره، 1379.

4- بهرامی، سمیرا، ترانه‌های ایرانی، تهران: نوروز هنر،1380.

5- راد شهیدی، محمدتقی، صدای خاطره‌ها، تهران: چشمه، 1378.

6- راهگانی، روح انگیز، تاریخ موسیقی ایران، تهران: پیشرو، 1377.

7- رضی، احمد، کارکردهای تعلیمی ادبیات فارسی، پژوهشنامه ادبیات تعلیمی، سال چهارم/ شماره 15(پاییز)، دانشگاه آزاد اسلامی واحد دهاقان،صص 97-120،1391.

8- رضی، احمد و روستا، سهیلا ، کمینه‌گرایی در داستان نویسی معاصر، پژوهش‌های زبان وجادبیاتججفارسی،سال چهل و پنج،شماره سوم، دانشگاه اصفهان،صص 77-90،ج1388.

9- زرگر، مسعود، جاودانه‌ها(1)، چاپ ششم، تهران: آتنا،1383.

10-جعبدالهیان،فائقهجورضی، جاحمد،عنصرجروایتججدرترانه‌هایججکودکانه جججمصطفیرحماندوست، مطالعات جادبیاتجکودک،جسالجدوم،جشمارهججدوم،دانشگاهجشیراز،صص103-124 ،1390.

11- کریمی، سعید، مکث در مه ، تهران: شقایق، 1386.

12- گلرویی، یغما، تصور کن، چاپ سوم، تهران: نگاه، 1388.

13- محمودی، سهیل، ترانه‌ها، تهران: مؤسسه فرهنگی هنری نقش سیمرغ، 1378.

14- جمشکین قلم، سعید، تصنیف‌ها و سرودهای ایران زمین، تهران: نقش هستی، 1387.

15- ملاح، حسینعلی، پیوند موسیقی و شعر، تهران: فضا،1367.

16- موسوی میر کلائی، مهدی، از لاله‌زار تا جمهوری، چاپ دوم، کرج: شانی، 1388.

17- نصیری فر،جحبیب الله، سرگذشت سرود و ترانه‌سرایی در ایران، تهران: علمی، 1384.

18-هدایت صادق،ججفرهنگعامیانةججججمردمججایران،به کوشش جهانگیرهدایت، تهران: چشمه،1381.

 

Sources:

1-Anousheh, Hassan., Encyclopedia of Persian Literature, Vol.2, Tehran: Ministry of Culture and Islamic Guidance, 1997.

2-Badii, Nadereh., A History of the Musical Literature of Iran, Tehran: Roshanfekr, 1978.

3-Bahrami, Samira, Lovers ,Tehran: ghatreh, 2000.

4-Bahrami, Samira ,Iranian Songs, Tehran: Noroze Honar, 2001.

5-Rad Shahidi, Mohammad Taghi, sound of memories: Discussion and excerpts from songs, Tehran: cheshmeh, 1999.

6- Rahgany.Rohangiz, History of Iranian Music,Tehran:Pishro, 1998.

7-Razi, Ahmad, Educational functions of Persian Literature, Literature Research Training, Fourth Year/ No. 15 (Fall), Dahaghan University, 97-120, 2012.

8-Razi,جAhmad and Soheila Roosta, Minimalist in contemporary  story, research Persian Language and Literature, Forty-Five / Number Three, Esfahan University, 77-90, 2009.

9-Zargar, massoud,Immortals (1) sixth ed, Tehran: Athena, 2004

10-Abdolahian,Faeghe and Ahmad Razi, Narrative Element in Mostafa Rahmandoost's poems for Children,Iranian[[children's literature studies, Second Year. No.2, Shiraz University,[[103_124, 2011.

11-Karimi, Saeed, Stopping In The Fog: fundamental theories of song and singer, Tehran: Shaghayegh Press, 2007.

12-Golroi, yaghma, Imagine, Third ed, Tehran: negah , 2009

13-Mahmoodi, Soheil, Songs, Tehran: Naghshe Simorgh, 1999.

14-Meshkinghalam, Saeed, songsOfIran, Tehran : Naghshe Hasti,2008.

15-Mallah, Hussein Ali, links music and poetry, Tehran: faza , 1988.

16-Moosavi Mirkolaee,[Mehdi,  Az lalezar ta jomhori, second ed, Karaj:Shani, 2009.

17-Nasirifar, Habibullah, Identifying song Trends in Iran,Tehran: elmi, 2005.

18-Hedayat, Sadegh, folk culture of the Iranian people, Tehran: cheshme, 2002.