هفت شمشیر عشق (باستان گرایی در«سرود ابراهیم در آتش» اثر شاملو)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشگاه پیام نور مشهد

چکیده

باستان گرایی  یکی از مهم ترین ابزار آشنایی زدایی در کلام محسوب می شود و سبب  می گردد سخن از دسترس عوام فراتر رود و به شعر نزدیک تر شود. برجسته ترین کارکرد آشنایی زدایی، خلاقیت شاعرانه است که بخشی از آن از رهگذر باستان گرایی حاصل می شود. احمد شاملو که از جمله شاعران نوآور  و موثر  زمان  ماست  به  جهت طرح  نویی که  در هنر شاعری درانداخته است از باستان گرایی و کارکردهای آن  در حد وسیعی بهره برده است. وی به موجب ذکاوت بالا و نبوغ سرشار هنری و به اعتبار تسلط بر پیشینه ی زبان و با بهره گیری از آثار سترگی چون تاریخ بیهقی، گلستان سعدی و نثر عارفانه ی قرن پنجم و ششم توانسته پیوند هوشمندانه ای میان نثر کهن و مضامین دنیای مدرن برقرار کند و به شیوه ابداعی خود که به شعر سپید موسوم شده است، شان و جایگاهی خاص بخشید. هدف این پژوهش بررسی کارکرد باستانگرایی و انواع آن در شعری از شاملو است که به تشخص زبان و بیان شاعرانه ی وی منجر شده است. روش تحقیق، مبتنی بر توصیف باستان گرایی در شعر مورد نظر براساس منابع کتابخانه ای است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The seven Sword of Love Archaism rhetorical functions in "Sorood-e EbrahimdarAtash" poem by Shamloo

نویسنده [English]

  • h b
چکیده [English]

Archaism is one of the most important tools for defamiliarisation of speech and it causes the wordto go beyond the reach of the common people and be closer to poetry. The most prominent function of Defamiliarisation is the poetic creativity that a part of it originates from the Archaism.
Ahmad Shamloo who is among the innovator and effective poets of our time, has largely benefited from the Archaism and its functions for the new changes he has created in the art of poetry. He could connect the old prose and the themes of the modern world By virtue of his intelligence and ingenuity in art, his language proficiency and taking advantage of the great works such as the History of Beyhaqi, Golestan-e-Saadi and the mystical prose of fifth and sixth centuries. He could create a special place for his innovative method of poetry which has been named the Blank Verse.
 The aim of this study is to investigate the functions and types of Archaismin a poem of Shamloo which has led to determining his poetic language.This research has been conducted using the Archaism description in the mentioned poem based on library resources.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Shamloo
  • Archaism
  • White Poetry
  • Classical Prose
  • Defamiliarisation
  • Myth

منابع

1-     امین پور، قیصر، سنت و نوآوری در شعر معاصر، اول ، تهران: علمی و فرهنگی،1383.

2-     پورنامداریان، تقی، سفر در مه: تأملی در شعر احمد شاملو، چاپ اول، تهران، زمستان ،1374.

3-     ترابی، ضیاءالدین، بامدادی دیگر: نگاهی تازه به شعر احمد شاملو، اول، تهران: افراز،1387.

4-     خاتمی، احمدو ملک پایین، مصطفی، شباهت های سبکی شعر شاملو و نثر تاریخ بیهقی، تاریخ ادبیات (پژوهشنامه علوم انسانی) - (66/3): صص 115-138، پاییز1389.

5-     خلیلی جهانتیغ، مریم، سیب باغ جان؛ جستاری در ترفندها و تمهیدات هنری غزل مولانا، چاپ اول، تهران: انتشارات سخن،1380.

6-     درویش زاده همدانی، سمیه،  باستان گرایی در شعر معاصر، پایان نامه به راهنمایی ایرج مهرکی، دانشگاه آزاداسلامی- واحد کرج،1384.

7-     سنگری، محمد رضا ،هنجارگریزی و فراهنجاری در شعر، رشد آموزش زبان و ادب فارسی، شماره 65، صص4- 8 ، بهار 1382.

8-     شاملو، احمد، ابراهیم در آتش، چاپ هشتم ، تهران: نگاه، 1373.

9-     شفیعی کدکنی، محمدرضا، موسیقی شعر، چاپ سوم، تهران: آگاه،1370 .

10- ------------، با چراغ و آینه: در جستجوی ریشه های تحول شعر معاصر، چاپ اول، تهران: سخن،1390.

11- عمادی، طلعت، باستان گرایی در شعر معاصر در اشعار(نیما، شاملو، اخوان، فروغ، سهراب)، پایان نامه به راهنمایی سید احمدحسینی کازرونی و مشاوره سید جعفر حمیدی دانشگاه آزاد اسلامی- واحد بوشهر، 1378.

12- فتوحی، محمود، بلاغت تصویر، چاپ دوم، تهران: سخن، 1385.

13- ----------، سبک شناسی نظریه ها: رویکردها و روش ها، چاپ اول، تهران: سخن1390.

14- فرضی، حمیدرضا، تقی زاده هریس، مقصود، بررسی تطبیقی عاشقانه های احمد شاملو و ناظم حکمت، پژوهشنامه ادب غنایی، دوره ۱۰، شماره ۱۸، صص73-96،۱۳۹۱.

15- قدحچی پورآذر، فریدون و دکتر علیرضا مظفّری، بازتابِ باستان‌گرایی در شعر شاملو، همایش بلاغت و زیبایی شناسی شعر فارسی، دانشگاه پیام نور مرکز ماکو، چکیده مقالات،1390.

16- مجابی، جواد، شناختنامه احمد شاملو، چاپ اول، تهران: قطره، 1377.

17- مدرسی، فاطمه و احمدوند، غلامحسن، بازتاب باستان گرایی در اشعار نیمایی اخوان ثالث، نشریه زبان و ادبیات دانشگاه اصفهان، شماره 41، صص 45 - 72، تابستان 1384.

 Sources

1-      Aminpoor, Kaiser.Sonnat va NoAvari Dar Shere Moaser. First  edition, Tehran: Scientific and Cultural Publication, 2004.

2-     Darvishzadeh Hamadani, S.[[Bastangeraei dar shere Moaser, thesis , Dr.Iraj Supervisor. Islamic Azad University of Karaj, 2005.

3-     Emadi,T. Bastangeraei dar shere Moaser. (Nima, Shamlou, Akhavan, Forogh,Sohrab), thesis Supervisor and advicer: Sayed Ahmd Hoseyni Kazerouni & Jafar Hamidi ,Islamic Azad University of Bushehr,1999.

4-     Farzi, H.R, Taghizadeh Haris ,M. Barrasi tatbighi e asheghanehaye  Ahmad Shamloo va Nazim Hikmet. Journal  of lyrical literary, Volume 10, Issue 18, P.p73-96,2012.

5-     Fotouhi, Mahmoud. Balaghate Tasvir. second edition,  Tehran: Sokhan Publication 2006.

6-     Khatami, A. and Malek Paein, M., Shabahathaye Shere Shamlou va Nasre Tarikh Bayhaqi, , Journal  of literature, history (Human Sciences) - (66/3): pp 115-138,Fall 2010.

7-     Khalili Jhantigh, M. Sibe Baghe Jaan(Jostari dar tarfandha va tamhidat-e honari-ye ghazal-e Mowlana),  first edition, Tehran: Sokhan Publication, 2001.

8-     Mojabi, J. Shnakhtnameh-ye Ahmad Shamloo . First edition, Tehran :Ghatreh Publication ,1998.

9-     Poornamdariyan , Taghi. Safar Dar Meh( Taammoli dar shere Ahmad Shamlou). First edition, Tehran: winter Publication,1995.

10- Qadahchy Pourazar, F. & Mozaffari, A.R. Baztabe Bastangeraei dar shere Shamlouei –ye Akhavane Sales. rhetoric and aesthetics conference Persian poetry, Payam Noor University of Maku, abstracts, 2011.

11- Torabi, Ziaeddin.Bamdadi Digar, Negahi Taze be Shere-e Ahmad Shamlou. First  edition, Tehran: Afraz Publication,2008.

12- Sangari,M.Reza. Hanjar gorizi va farahanjari dar Sher (Archaism). Journal  of Roshd of Persian Language and Literature, No. 65, P 4-8, Spring 2003.

13- Shamlou, A. Ibrahim dar Atash. 8th Edition, Tehran, 1994.

14- Shafiei kadkani[.M.Reza. Moosighi-ye Sher.[Third  Edition, Tehran: Agah Publication,1991.

15- ---------------Ba cheragh va Ayene: the search for the origins of the evolution of modern poetry, printed, Tehran:Sokhan Publication,2001.

16- ----------------.Stylistic Theories: Approaches and Methods,1 printed, Tehran :Sokhan Publication, 2011.

17- Modarresi, F, and Ahmadvand, GH. Baztabe Bastangeraei dar sher-e Akhavan-e Sales. Journal of Language and Literature ,University of Isfahan , No. 41, pp. 45-72, Summer 2005.