اسطوره در شعر شعراى تموزى معاصر عرب

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی واحد زاهدان

2 دانشگاه آزاد اسلامی واحد قم

چکیده

این مقاله میزان تأثیر اسطوره و بن مایه هاى آن را در اشعار سه شاعر معاصر عرب: بدرشاکر سیّاب، أدونیس، و عبدالوهاب بیاتى بررسی مى کند. اطلاق نام شاعران تموزى برآن­ها، به واسطه کثرت استفاده از اساطیر، به ویژه اسطوره ى "تموز" است. این شاعران بر اثر تحولات موجود در جامعه عرب آن روزگار و استعمارگرى دول اروپایى و در نتیجه احساس غربت و پوچى و فرار از واقعیت به دنیاى تازه در دامان میراث کهن پناه مى برند. در این پژوهش کوشش شده تا اسطوره ی تموزدر اشعار این سه شاعر بررسى و موارد دلالت­هاى مشترک آن­ها استخراج شود و اندیشه هاى مشابه آن­ها در به کارگیرى این پدیده تبیین گردد. نتیجه ی پژوهش نشان می دهد که تموز در اشعار این شعرا نماد بارورى و زندگى و مؤید اشتراکات قابل توجه درتجارب فردى و اجتماعى و سیاسى ایشان است. این شعرا دریافته بودند که زندگى عرب به علّت ستمگرى حکومت، پویایى خود را از دست داده و به سوى خشک­سالى و قحطى پیش مى رفت. بنابراین از تموز "اسطوره حاصل­خیزى" مى خواهند تا زندگى تازه اى را برای آنان بیافریند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Myth, Tammuz, Sayyab, Bayati, Adonis.

نویسندگان [English]

  • m t 1
  • h t 2
چکیده [English]

The present research the effect of myth and its roots on some poems and thoughts of the three contemporary Arabic poets : Badr Shakir Al-Sayyab, Adonis and Abd-Al-Wahhab Al-Bayati have been studied. Naming them as Tammuz poets, is because of their wide using of myth and particularly Tammuz Myth.
    It has been attempted to study the Tammuz Myth in poems of these poets,  extract their common points and state their common thoughts. They had found that the Arabic life has lost its dynamism for the cruelty of the government so they ask Tammuz, The God of Fertility, to create a new life.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Myth
  • Tammuz
  • Sayyab
  • Bayati
  • Adonis

منابع

1- أباذرى، یوسف- فرهاد پور، مراد- ولى، وهاب، ادیان جهان باستان، تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگى، چاپ اول، 1993م.

2- إبراهیم جبرا، جبرا، الأسطوره و تحولاتها فی القصیده العربیه المعاصره، بیروت: المؤسسه العربیه للدراسات، الطبعه الأولى، 1995م.

3- إبن منظور، جمال الدین محمّد بن مکرّم الأنصاری،  لسان العرب، بیروت: دار إحیاء التراث العربی،1990م.

4- أدونیس، الأعمال الشعریه الکامله، بیروت: دارالعوده، 1985م.

5- اسماعیل پور، أبوالقاسم، اسطوره،بیان نمادین، تهران: سروش، چاپ اول،1377هـ، ش.  

6- إعتدال، عثمان، إضاءه النص، بیروت، دارالحداثه، الطبعه الأولى، 1988م.

7- الیاده، میرچا، اسطوره،رؤیا،راز،  ترجمه جلال ستّارى، تهران: توس، چاپ اول،1362ه. ش.

8- ------،چشم اندازهاى اسطوره، ترجمه جلال ستّارى، تهران:انتشارات توس، 1362ه. ش.

9- بهار، مهرداد، پژوهشى در اساطیر، تهران: انتشارات آگاه،  چاپ دوم، 1376ه. ش.

10- البیاتى، عبدالوهاب،  تجربتى الشعریه، بیروت: المؤسسه العربیه للدراسه و النشر، 1993م.

11- ---------، الأعمال الشعریه، دیوان بستان عائشه، ج2، بیروت: المؤسسه العربیه للدراسات و النشر، 1995م.

12- ---------،آوازهاى سندباد، ترجمه م، سرشک، تهران: انتشارات نیل، چاپ دوم، بى تا.

13- بیضون، حیدر توفیق، بدرشاکرالسیّاب، بیروت: دارالکتب العلمیه،1991م.

14---------،عبدالوهاب البیاتى أسطوره التیه بین المخاض و الولاده، بیروت: دار الکتب

العلمیه، الطبعه الأولى، 1993م. 

15- الحاوى، ایلیا، فی النقد و الأدب، بیروت: دارالکتاب اللبنانى، الطبعه الثانیه، 1986م.

16- حرب، طلال، معجم أعلام الأساطیر و الخرافات فی المعتقدات القدیمه، بیروت: دارالکتب العلمیه، 1999م.

17- خورشید، فاروق،  أدیب الأسطوره عند العرب، کویت: عالم المعرفه، 2000 م.

18- دریابندى، نجف، افسانه اسطوره، تهران: نشر کارنامه، 1380ه . ش.

19- روتون، ک، ک، اسطوره، ترجمه أبوالقاسم اسماعیل پور، تهران: نشر مرکز، 1378ه. ش.

20- زرین کوب، عبدالحسین، در قلمرو وجدان، تهران: سروش،  چاپ دوم، 1375ه.ش.

21- السواح، فراس، الأسطوره و المعنى، دمشق:  دارعلاءالدین، الطبعه الثانیه، 2001م.

21- السیاب، بدر شاکر، الأعمال الشعریه الکامله، بغداد: دار الحریه للطباعه و النشر، الطبعه الثالثه،2000م.

23-شکرى، غالى، شعرناالحدیث إلى أین، مصر: دارالمعارف، 1968م.

24- قطب، سید، النقد الأدبی الحدیث،أصوله و مناهجه، بیروت: دارالشرق، الطبعه الخامسه،1983م.

25-کریمر، ساموئل، ألواح سومرى، ترجمه داوود رسائى، تهران-نیویورک: با همکارى مؤسسه انتشارات فرانکلین، 1340هـ، ش.

26- کزّازى، میرجلال الدین، رؤیا حماسه اسطوره، تهران: مرکز، چاپ اول، 1372ه.ش.

27- محمود عزیز، کارم،  أساطیر العالم القدیم، مصر: مکتبه النافذه، 2007م.

28- مک کال، هنریتا، اسطوره هاى بین النهرینى، ترجمه ی عباس مخبر،تهران: انتشارات  مرکز، چاپ دوم ،1375ه. ش.                                                            

 All Sources in English  

    1-Abazari,Yousof/Farhadpour,Morad/Vali,Vahhab.Religions of the Ancient World. Tehran : Institute for Cultural Studies, First edition,1993.

      2 -Adonis,Alamal alsheriya alkamela. Beirut:Dar aloudat Press,1985.

    3-Albeyati,Abdoalvahhab,Alamal alsheriya.Divane Bostan Asheghat. Beirut: Dar Ehya altoras alarabiPress,1995.

    4- ----------------------------,Songs of Sindbad.translated by m.sereshk,Tehran:Nil Press, Second edition,No date.

    5- ---------------------------,Tajrobati alsheriyya.Beirut:Dar Ehya altoras alarabiPress, Research in Stitute of Arabic Press,1993.

    6-Alhavi,Elya,Fi Alnaghd va aladab. Beirut: Dar alkotob AlelmiyyaPress, Second edition,1986.

    7-Alsavvah,Faras, Ostoore va almana.Dameshgh:Dar alelaaddin, Second edition,2001.

    8-Alsayyab,Badar Shaker, Alamal alsheriya alkamela. Baghdad:Daralhoriya Press, Third edition,2000.

    9-Bahar, Mehrdad,Research               in Myth. ,Tehran:Agah                       Press,           Second      edition,1997.

  10-Bizoon,Haydar,Abdoalvahhab Albeyati,Ostoore Altiye bain almokhaz va Alveladat. Beirut:Dar alkotob AlelmiyyaPress, First  edition,1993.

    11-Bizoon,Haydar,Toufigh,Badar Shaker, Alsayyab. Beirut:Dar alkotob alelmiya  Press, 1991.

    12-Daryabandi, Najaf,Myth Legend.Tehran: karnameh Press,2001.

    13-Eatedal,Osman,Ezaat alnass.Beirut:Dar alhedasa Press, First edition,1988.

    14-Ebne manzour,Jamaladdin mohammad ebne mokarram Alansari ,Lesanalarab. Beirut:Dar Ehya altoras alarabiPress, 1990.

    15-Ebrahim Jebra, Jebra, Myth  And its Evoluthin in Cotemporary Arabic Ode.Beirut: Research in Stitute of Arabic Press, First edition,1995.

    16-Elyade,Mircha,Myth Prespective. ,translated by Jalal Sattari,Tehran:Toos Press,1984.

    17- ----------------,Myth,Ruya,Raz,translated by Jalal Sattari,Tehran:Toos Press, First edition,1984.

    18-Esmaeilpour,Abolghasem,Myth and Symbolic Expression.Tehran:Soroosh Press, First edition,1998.

    19-Ghotb,Sayyed,Annagh Aladabi Alhadis. Beirut:Daralshargh,Fifth   edition ,1983.

    20-Harb,Talal,Mojam Alam alasatir va alkhorafat fi almotaghedat alghadimat . Beirut: Dar alkotob AlelmiyyaPress,1999.

    21-Kazzazi,Mirjelalaldin,Myth the Epic Dream.Tehran:Markaz Press, First edition,1993.

    22-Kerimer,Samoeal,Alvah Someri. translated by Davod Rasaee,Tehran and Frankfort Press,1962.

    23-Khorshid,Farogh,Adib Alostore end alarab.Kovit:Alem almarefat Press ,2000.

    24-Mahmood Aziz,Karem,Asatir alalam alghadim.Mesr:alnafezat Press,2007.

    25-Mek kal,Henrita,Mesopotamian Myth. Translated by Abbas Mokhber, Tehran:Markaz Press, Second edition,1996.

    26-Roton,K.K, Myth.translated by Esmaeilpour,Aboalghasem, Tehran:Markaz Press, First edition,1999.

   27-Shokri,Ghali,Sherona alhadis ela ain(We were talkig to where).mesr:Daralmaaref Press,1968.

    28-Zarrinkob, Abdoalhossein,In the Realm of Conscience.Tehran:toos Press, Second edition,1996.