مقایسه ساختاری داستان خسرو و شیرین نظامی باشمس وقمرخواجه مسعود قمی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

موسسه آموزش عالی امین فولادشهر

چکیده

مقایسه و تحلیل دو داستان شمس و قمر و خسرو و شیرین از منظر ساختاری، نشان دهنده ی اوج هنر و بلاغت نظامی در نظم داستان­های عاشقانه است.خواجه مسعود قمی را باید یکی از مقلدان نه چندان موفق نظامی دانست که اگرچه اثر او، به شکلی ساده و ابتدایی، همه عناصر سازنده داستان، از جمله: طرح، شخصیت، زاویه دید، صحنه پردازی و غیره را دارد، اما فاقد کیفیتی است که معمولاً داستان­های موفق از آن برخوردارند. این جستار، به شیوه اسنادی و کتابخانه ای، به تحلیل و مقایسه ساختاری داستان شمس و قمر که از روی منظومه عاشقانه خسرو و شیرین و در همان وزن سروده شده است، می پردازد و با بیان خصایص داستان شمس و قمر، دلایل تفوّق نظامی را در پردازش اثر هنرمندانهجی وی، آشکار می سازد.
      





  مربی زبان و ادبیات فارسی مؤسسه آموزش عالی امین فولادشهر Email: Parisa_Orak @yahoo.com                                
          تاریخ دریافت:9/2/93                      تاریخ پذیرش:16/9/93
 
 
 
 
 
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Comparative Structural Analysis of Nezami's Khosrow-va-Shirin and Khajeh Masoud Ghomi's Shams-va-Ghamar

نویسنده [English]

  • p o
چکیده [English]

The comparison and Analysis of  the two stories of Shams-va-Ghamar and Khosro-va-Shirin from the structural point of view, reveals the climax of Nezami's artistic talent and eloquence in creating love stories. Khajeh Masoud Ghomi should be considered as one the unsuccessful followers and disciples of  Nezami. Although his works in a simple, primary way contains all the story elements including plot, characters, point of view, scene-setting, etc. they lack the qualify  and refinement of the successful stories. This research using the documentary and library methods, seeks to Structurally examine and  analyze Khajeh Masoud Ghomi's Shams-va- Ghamar story which has been written based on Nezami's Khosro-va-Shirin poem and used the original work's poetic rhythm. It also spells out short comings and points of weakness in Khajeh's Shams-va-Ghamar and highlights Nezami's superiority in processing his artistically precious piece of  Literature.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Nezami's Khosro-va-Shirin
  • Khajeh Masoud Ghomi's Shams-va-Ghamar
  • story structure
  • elements of the story

 

1-اخوت، احمد، دستور زبان داستان، چاپ اول، اصفهان: فردا، 1371.

2-اسکولز، رابرت، عناصر داستان، ترجمه فرزانه طاهری، تهران: مرکز،1377.

3-باباصفری،علی اصغر،فرهنگ داستان های عاشقانه در ادب فارسی، چاپ اول، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، 1392.

4-پراپ، ولادیمیر، ریخت شناسی قصه های پریان، ترجمه فریدون بدره ای،چاپ اول، تهران: توس،1368.

5-ثروت، منصور، یادگار گنبد دوار، تهران: امیرکبیر،1370.

6- حمیدیان، سعید، آرمانشهر زیبایی، تهران: قطره،1373.

7- ذوالفقاری، محسن و محمدرضا عباسی،خواجه مسعود قمی مقلدی کم نام و نشان، کتاب ماه ادبیات، شماره 34، صص27-16،  1388.

8 - صفا، ذبیح الله، تاریخ ادبیات در ایران، چاپ ششم، تهران: فردوسی، 1363.

9- عرب زاده، هدی، بررسی شیوه های داستان پردازی نظامی در مثنویهای خسرو و شیرین و لیلی و مجنون، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه اصفهان،1388.

10- فورستر، ادوارد مورگان، جنبه های رمان، بی جا،1384.

11- قمی،خواجه مسعود،یوسف و زلیخا و شمس و قمر،تصحیح سیدعلی آل داوود،چاپ اول، تهران:آفرینش، 1369.

12- کریمی،امیربانو و مسعود مهدیان، بررسی عناصر داستانی عامیانه در منظومه های نظامی،فصلنامه دانشگاه آزاد مشهد، 1391 .

13- میرصادقی، جمال، عناصر داستان، چاپ هفتم، تهران: سخن،1390.

14- نظامی، الیاس بن یوسف،خسرو و شیرین،تصحیح بهروز ثروتیان،چاپ اول، تهران: توس،1385.

15- نوروزی، زینب، نقد ساختاری مناظره خسرو و فرهاد در منظومه خسرو و شیرین نظامی، پژوهشنامه ادب غنایی،سال هفتم، شماره دوازدهم، صص178-159، 1388.

16- وحیدیان، تقی، خسرو و شیرین نظامی از دید هنر داستان پردازی، مجموعه مقالات بزرگداشت نهمین سده تولد نظامی،1372.

17- یارشاطر،احسان، شعر فارسی درعهد شاهرخ، تهران: دانشگاه تهران،1334.

 

Sources in EnglishََAll

1- Arab Zadeh, Hoda. Barresiye Shivehaye Dastan Pardaziye Nezami Dar Khosrow va Shirin. master's thesis, University of  Esfahan,2009.

2- Babasafari, Ali Asghar. Farhange Dastanhaye Asheghane Dar Adabe Farsi. First Edition, Tehran:Pazhoheshgahe Oloom ,2013. 

3- Forster, Edvard Morgan. Ganbehaye Romman, unwarranted, 2005.

4- Hamidiyan, Said. Arman shahre  Zibaii. Tehran: Ghatreh publication, 1994.

5-Karimi Amir ban Va Masude Mahdiyan.Baresiye Anasore Dastaniye Amiyane Dar Manzoomehaye Nezami. University of  Mashhad.2012. 

6- Mirsadeghi, Gamal. Anasore Dastan. 7 th Edition, Tehran:sokhan publication . 2011.

7- Nezami, Elyas ibn Yusof. Khosrow Va Shirin.correct updates Srvtyan, First  Edition, Tehran:Toos publication, 2006.

8-Nowroozi, Zeynab. Naghde sakhtareye monaazereye khosrow va farhaad dar manzoomeye Khosrow Va Shirine Nezami. Iyric literature journal,Sistan va Balochestan University,7th year 12th no, pp159-178, 2009.

9-Okhovat, Ahmad. Dastor Zabane Dastan. First Edition,Esfahan:Farda publication , 1992.

10 -Prop, Vladymyrr. Rikht Shenasiye Ghesehaye Pariyan. translated by Fareydoone Badrehi, First Edition, Tehran: Toos,1989.

11-Qummi Khwaje Masud.Yusof  o  Zoleykha  Va Shams o Ghamar. Ali Al-Dawood roofing, printing, first Edition, Tehran: Afarinesh publication,1990.

12- Safa, Zabihollah. Tarikhe Adabiyat Dar Iran. 6 th Edition, Tehran: Ferdowsi publication, 1984.

13-Scholes, Robert. Anasore Dastan. translated by Farzaneh Taheri, Tehran: Markaz publication,1998.

14-Servat,Mansour.Yadegare Gonbade Davvar.Tehran:AmirKabir publication, 1991.

15-Vahidiyan,Taghi. Khosrow Va Shirine Nezami az dide honare daastan pardaazi. Proceedings of the ninth century, the birth of  Nezami. 1993.

16- Yarshater, Ehsan. Shere Farsi Dar Ahde Shahrokh Shah . Tehran: University of Tehran, 1954.

17- Zolfaghari , Mohsen va Mohammad Reza Abbasi. Khwaje Masud Ghomi Moghalledi Kam Nam o Neshan. book months in  Literature, No. 34, 2009. (row 148), Tehran, pp.16-27..