نگاهی به مولفه ها والگوهای طنز در آثار هوشنگ مرادی کرمانی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه گیلان

چکیده

هوشنگ مرادی کرمانی متولد 1323 هـ یکی از داستان نویسان و طنز پردازان موفق در حوزه ادبیات کودکان و نوجوانان است.از دلایل برجستگی طنز مرادی،به­کارگیری طیف وسیعی از سازوکارهای آفرینش طنز در ساختار داستان های اوست. بر اساس یافته های این مقاله، این سازوکارها عمدتا به دو دسته «سازو کارهای مبتنی بر کاربرد زبان» و «سازوکارهای مبتنی بر محتوای زبان» تقسیم می شوند. در «سازوکارهای مبتنی بر­کاربرد زبان» آفرینش طنز بیشتر بر کاربرد و فرم زبان به ویژه بر دو یا چندمعنایی بودن زبان استوار است. اما در «سازوکارهای مبتنی بر محتوای زبان» آن چه که باعث ایجاد طنز می شود، بیشتر مبتنی بر محتوای زبان و خلق موقعیت هااست. البته هریک از این دو دسته بنا بر اساس الگوها و نظریه های متداول جهان طنز، به شاخه ها و زیرگروه هایی دیگر تقسیم می شوند که در این مقاله به طور مفصل به آن پرداخته می شود. بر اساس نتایج این پژوهش، در خط سیرآثار مرادی، طنز وی بتدریج دچار تحول شده وبه سوی طنزی پنهان با سازوکارهای پیچیده و نامشخص به پیش می رود به گونه ای که خواننده برای درک چنین طنزی نیازمند این است که لایه های زیرین اثر را جستجو کند. هدف این مقاله بررسی، طبقه بندی و تحلیل این سازوکارها باروشی توصیفی- تحلیلی بر اساس نظریه ها و الگوهای متداول جهان طنز است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A review on satire component and patterns in Houshang Moradi Kermani's works

نویسندگان [English]

  • a s
  • h a
چکیده [English]

     Houshang  Moradi Kermani, born in 1323, is one of  the successful novelists and comic artists in the field of children and teenagers'  literature . Using a wide range of Satire making mechanisms in Moradi Kermani's works is one of the reasons his works are significant. Regarding the results of this study, these mechanisms are mostly divided into two categories: "the mechanisms based on language usage" and "the mechanisms based on language content". In the first category, the satire is created based on language usage and form, specially its two or multiple meaning feature; whereas, in the second category which can be observed with a higher frequency in Moradi's works, the satire is made more on the basis of language content and creating the situations. However, each of these categories is divided to more subsets according to the different theories and patterns which will be discussed in detail in the present study. The results demonstrate that in Moradi's works, satire has been changed  through the time and headed to a hidden satire with complex and unknown mechanisms for which the reader needs to excavate the inner layers of the writing to understand it. The purpose of this study is to categorize and analyze the mentioned mechanisms, using  the descriptive-analytic method, considering the common theories and patterns of the satire world.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Houshang Moradi Kermani
  • children's literature
  • fiction
  • satire
  • satire creation mechanisms

اخوت،احمد،نشانه شناسی مطایبه،اصفهان: نشر فردا، 1371.

2-اصلانی، محمد رضا،فرهنگ واژگان واصطلاحات طنز، تهران: کاروان،1385

3- برگسون،هانری لویی، خنده، ترجمه دکتر عباسی میرباقری، تهران: شباویز،1379.

4- بهزادی اندوهجردی،حسین، طنز و طنزپردازی در ایران، تهران: نشر صدوق،1378.

5- پلارد،آرتور، طنز، ترجمه سعید سعیدپور، تهران: مرکز،1386.

6- جوادی، حسن، تاریخ طنز در ادبیات فارسی، تهران: کاروان،1384.

7- حری، ابوالفضل، آسیب شناسی واژگان طنز، در مجموعه مقالات کتاب طنز 4،   تهران: سوره مهر،1387الف.

8- حری،ابوالفضل، درباره طنز، تهران: سوره مهر،1387ب.

  9- حلبی، علی اصغر، مقدمه ای بر طنز و شوخ طبعی در ایران، تهران: پیک ترجمه و نشر،1365.

10- حلبی، علی اصغر، طنز و شوخ طبعی در ایران و جهان اسلام، تهران: بهبهانی،1377.

11- داد، سیما، فرهنگ اصطلاحات ادبی، تهران: مروید،1387.

12- سلیمانی، محسن، اسرار و ابزار طنزنویسی، تهران: سوره مهر،1391.

 13- ضیایی، رفیع، مقولات کلی شوخ طبعی، در مجموعه مقالات کتاب طنز3، تهران: سوره مهر،1385.

14- فتوحی، محمود، سبک شناسی نظریه ها، رویکردها و روشها، تهران: سوره مهر،1391.

15- فیضی، کریم، هوشنگ دوم، تهران: انتشارات اطلاعات،1388.

 16- کردچگینی، فاطمه، شکل دگر خندیدن، در مجموعه مقالات کتاب طنز 5، تهران: سوه مهر،1388.

17- کریچلی، سیمون، در باب طنز، ترجمه سهیل سمی، تهران: ققنوس،1384.

18- مرادی کرمانی، هوشنگ، مهمان مامان، تهران: نشرنی،1387.

19- ـــــــــــــــــــ ، شما که غریبه نیستید، تهران: معین،1388الف.

20- ـــــــــــــــــــ ، قصه های مجید، تهران: معین،1388ب.

21- ــــــــــــــــــ ، پلوخورش، تهران: معین،1388پ.

22- ـــــــــــــــــــ ، ناز بالش، تهران: معین، 1388ت.

23- ــــــــــــــــــ ، مثل ماه شب چهارده، تهران: معین،1388ث.

24- ــــــــــــــــــــ ، بچه های قالیباف خانه، تهران: معین،1388ج.

25- ـــــــــــــــــــ ، مربای شیرین، تهران: معین،1388چ.

26- ــــــــــــــــــــ ، تنور و داستان های دیگر، تهران: معین،1388ح.

27- ـــــــــــــــــــ ، خمره، تهران: معین،1389.

28- مرچنت، ملوین، کمدی، ترجمه فیروزه مهاجر، تهران: مرکز،1377.

 29- موریل، جان، فلسفه طنز، ترجمه ی محمود فرجامی و دانیال جعفری، تهران: نشر    نی،1392.

30- موکه، داگلاس کالین، آیرونی، ترجمه حسن افشار، تهران: مرکز،1389.

 31- میر عابدینی، حسن، صد سال داستان نویسی ایران، جلد سوم و چهارم، تهران: چشمه،1386.

32- نیکوبخت، ناصر، هجو در شعر فارسی، تهران: انتشارات دانشگاه تهران،1380.