تجزیه و تحلیل گفتمانی- دستوری منظومه ی صدای پای آب سهراب سپهری

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

10.22111/jllr.2007.901

چکیده

هدف از انجام این تحقیق آن است تا بر اساس الگوی هالیدی (1976) و نیز شفایی (1363) و فرشید ورد (1363)، منظومه ی صدای پای آب سهراب سپهری مورد تجزیه و تحلیل گفتمانی- دستوری قرار گیرد. ضمن استفاده از روش تجزیه و تحلیل متنی، منظومه در دو سطح کلان و خرد مورد بررسی قرارخواهد گرفت که در بخش کلان عوامل انسجامی شناسایی خواهد شد و در بخش خرد نیز انواع جملات به کار رفته در منظومه مورد بررسی قرار خواهد گرفت. یافته های تحقیق در بخش کلان حاکی از آن است که عامل انسجامی ارجاعی (399 مورد،31/48 درصد) در کل منظومه دارای بیشترین بسامد است و پس از آن عوامل واژگانی، حذفی و ربطی به ترتیب با 76/26، 43/13 و 50/11در صد در جایگاههای بعدی قرار دارند. ضمناً شاعر از عامل ارجاعی ضمایر و افزونه هـای فعلــی (353 مــورد،
47/88 درصد) و عامل ربطی افزایشی (96 مورد، 49/86) بیش از انواع دیگر ارجاعات و عناصر ربطی استفاده نموده است. در میان عناصر انسجامی واژگانی نیز تکرار (185 مورد، 71/83 در صد) دارای
بیشترین فراوانی است. یافته های تحقیق در سطح خرد نیز حاکی از آن است که در این منظومه از جملات مجهول و شرطی استفاده نشده است. ضمناً نویسنده از جملات معلوم، خبری، ساده و فعلی بیش از سایر انواع جمله استفاده کرده است. استفاده ی هنرمندانه شاعر از عوامل زبانی و انسجامی سبب گردیده است تا با وجود طول شعر، منظومه از انسجام بالایی برخوردار باشد. ضمناً استفاده ی زیاد از فعل علاوه بر انتقال مفهوم در ایجاد وزن و آهنگ نیز بسیار موثر بوده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Dicourse Grammatical Analysis of Sohrab Sepehri's Poem: 'Sedaye Paye Aab'

چکیده [English]

The aim of carrying out of this research was Discourse-Grammatical analysis of Sohrab Sepehri's poem: 'Sedaye Paye Aab' on the basis of the methodology expounded by Halliday (1976), Shafaie (1984), and Farsheed Verd (1984). While utilizing the method of text analysis, the said poem has been examined at two levels, namely: macro and micro levels. The macro level pertained to the identification of cohesive devices, while the micro level dealt with the types of sentences which were used in the said poem. The findings revealed that the referral cohesive device (399 cases, 49.62%) had the highest frequency in the entire poem. It is followed by the lexical, deleted and conjunctive devices having 27.49%, 11.82% and 11.07% respectively. They stood at the subsequent positions. At the same time it was made clear that the poet has made more use of referral devices like pronouns and verbal adjunctives (353 cases, 88.47%) and additive – conjunctive devices (96 cases, 86.49%) than the other kinds of references and conjunction devices. Amongst lexical cohesive elements and repetition also (185 cases, 83.71%) had the highest frequency. At the micro level, no traces of passive and conditional sentences were found. At the same time, it became clear that the writer has used active, declarative, simple, and verbal sentences as compared to other types of sentences.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Discourse analysis
  • Discourse
  • Sedaye Paye Aab
  • Sohrab Sepehri
  • Halliday Theory
  • New Poem