بن مایه های رمانتیکی شعر نیما

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

10.22111/jllr.2010.945

چکیده

رمانتیسم در ایران حاصل شرایط سیاسی اجتماعی خاصی بود، که متعاقب اوج گیری چالش میان جلوه‌های گوناگون سنت، تجدد و بحران برخاسته از آن بود. نیما یوشیج، بنیان‌گذار شعر نو از جمله شاعرانی است که در فضای رمانتیک طبع آزمایی کرده است و بن مایه های رمانتیسم در شعر او تا به جایی است که نمی‌توان آن را از اشعار نیما جدا کرد. رمانتیسم نیما حد فاصل رمانتیسم ناسیونالیستی مشروطه و رمانتیسم احساساتی عصر پس از اوست.
شعر او بی‌گمان، تبلور عاطفه‌ی انسانی و اندیشه‌های اجتماعی است. دید شاعرانه‌ی نیما او را به افق‌هایی بسیار دور می‌کشاند، طبیعت با او همدردی می‌کند و او به واسطه‌ی تخیل و با استفاده از عناصر طبیعت گاه عصر ظلم زده‌ی جامعه و گاه ایده‌هایش را به تصویر می‌کشد. مضامین اشعار او ترکیبی است از عشق، طبیعت، امید، یأس، انسان محوری، تقریر دردهای اجتماعی و ظلم ستیزی، که همگی نشان از حساسیت رمانتیکی او دارد.
هدف در مقاله ی حاضر، که به  روش کتابخانه ای انجام شده  آن است که، خواننده با تأمل در نمونه های شعری نیما و نیز مباحث مربوط دیگر، که در بخش های مختلف مقاله آمده است، میزان رویکرد و توجه نیما را نسبت به مفهوم رمانتیک دریابد و بتواند به تجزیه و تحلیل این رویکرد از نگاه مکتب رمانتیسم بپردازد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Romantic themes in Nima’s poems

چکیده [English]

Romanticism, in Iran, was the outgrowth of specific social and political conditions that were created following increment of challenge between different faces of tradition, modernity and the crisis driven by it. Nima Yushij, the founder of new poetry, is among the poets who have tried romanticism in their poems. Romanticism of Nima is a median between constitutional revolution nationalistic romanticism and the emotional romanticism after his time.
   His poem is a crystallization of human emotions and social life. Poetic view of Nima takes him to far horizons, the nature is in sympathy with him, he, enjoying his imagination power and elements in nature, depicts sometimes the oppressive age of society and sometimes his own ideas. The contents of his poems is a mixture of love, nature, hope, despair, humanism and exposition of social pain which all show his romantic sensitivity.
   The present paper, a library research, aimed at making the reader discover Nima’s approach to romanticism by contemplation in some poem samples and related issues which are introduced in different parts of the paper and analyze his approach based on school of romanticism.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Romanticism
  • social romanticism
  • Nima Yushij

1- آرین پور، یحیی (1351) از صبا تا نیما. چاپ ششم. تهران: زوار.

2- آلندی، رنه (1378) عشق. ترجمه جلال ستاری. تهران: توس.

3- اشرف زاده، رضا (1381) رمانتیسم، اصول و نفوذ آن در شعر معاصر ایران. دانشکده ادبیات و علوم انسانی مشهد. شماره اول و دوم. سال 35. صص: 30- 25.

4- برتران بارد، ژان (1359) زندگی و آثار ویکتور هوگو. ترجمه‌‌ علی اصغر سید یعقوبی. تبریز: دانشگاه تبریز.

5- براهنی، رضا (1370) طلا در مس. 3 جلدی. تهران: نویسنده.

6- پورنامدارایان، تقی (1377) خانه‌ام ابری‌ است. تهران: سروش.

7- پورعلی فرد، اکرم (1382) رمانتیسم اروپا و شعر نو پارسی. دانشکده ادبیات و علوم انسانی تبریز. شماره  46.

8- ثروتیان، بهروز (1375) اندیشه و هنر در شعر نیما. تهران: نگاه.

9- جعفری جزی، مسعود (1386) سیر رمانتیسم در ایران. تهران: مرکز.

10----------------------(1384) نیمای رمانتیک. دانشکده­ادبیات و علوم­انسانی­مشهد. شماره  148.

11---------------------- (1378) سیر رمانتیسم در اروپا. تهران: مرکز.

12- حسینی، سید رضا (1371) مکتب های ادبی. دو جلدی. تهران: زمان.

13- حمیدیان، سعید (1381) داستان دگردیسی. تهران: نیلوفر.

14- روزبه، محمدرضا (1381) ادبیات معاصر ایران (شعر). تهران: روزگار.

15- زرقانی، سیدمهدی (1383) چشم‌انداز شعر معاصر ایران. تهران: ثالث.

16- سیاح، فاطمه (1354) نقد و سیاحت. تهران: توس.

17- شفیعی کدکنی، محمدرضا (1382) ادوار شعر فارسی از آغاز تا امروز. تهران: سخن.

18- شکیبا، پروین (1373) شعر فارسی از آغاز تا امروز. تهران: هیرمند.

19- شمیسا، سیروس (1381) انواع ادبی. چاپ نهم. تهران: فردوس.

20- صدری‌نیا، باقر (1382) پیدایش و تحول شعر رمانتیک در ایران. دانشکده‌ ادبیات علوم انسانی مشهد. شماره 14.

21- طاهباز، سیروس (1357) دنیا خانه‌ی من است، تهران: یونسکو.

22- فورست، لیلیان (1375) رمانتیسم. ترجمه‌ی مسعود جعفری جزی. تهران: مرکز.

23- گلشیری هوشنگ (1365) افسانه‌ی نیما مانیفست. شعر نو. مفید، شماره 1 و 2.

24- مختاری، محمد (1377) هفتاد سال عاشقانه‌ها. تهران: تیراژه.

25------------------(1374) انسان در شعر معاصر. تهران: توس.

26- مسعودی، مجتبی (1373) می‌تراود مهتاب. اراک: ارغوان.

27- مهاجرانی، عطاء ا... (1380) افسانه‌ی نیما. تهران: اطلاعات.

28- نوری کوتنانی، نظام الدین (1378) دو شاعر نو پرداز طبیعت نیما و سپهری. تهران: زهره.

29- یوشیج ، نیما (1351) حرف‌های همسایه. تهران: کاویان.

30--------------- (1364) مجموعه‌ی آثار. سیروس طاهباز. تهران: ناشر.

31---------------(1368) نامه‌ها. تهران: دفترهای زمانه.