شیرین و پاملا (بررسی تطبیقی «خسرو و شیرین» نظامی و«پاملا»‌ی ساموئل ریچاردسون)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

10.22111/jllr.2010.951

چکیده

پاملا یا پاداش پاکدامنی, ­رمانی از ساموئل­ریچاردسون نویسنده­ی­انگلیسی است که شباهت های فراوانی با منظومه­ی خسرو و شیرین نظامی گنجوی دارد. در مقاله­ی حاضر به مقایسه­ی این دو اثر و بیان شباهت‌های آنها پرداخته شده است. در هر دو داستان مردی ثروتمند، مشهور و هوسباز در پی کامجویی از شخصیت زن داستـان است و شخصیت‌­زن هـرچنــد در عمـق وجــود خود عاشق مرد مقابـل استولی در برابر هوسبازی‌های او مقاومت می‌کند و خواستار ازدواج رسمی است. سرانجـام شخصیـت‌ مذکر به ازدواج رسمی با زن مورد علاقه­ی خود تن می‌دهد و عشق سبب تحول تدریجی و مثبت در او می‌شود. در واقع مضمون اصلی هر دو اثر پیروزی بردباری، عفت و پاکدامنی بر خودکامگی و هوسبازی است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Comparative study of the novel "Pamela" by Samuel Richardson and "Khossro va Shirin" by Nezami

چکیده [English]

Samuel Richardson is of the pioneers of novelists who played a major role in developing the novel style. His famous work "Pamela or Virtue Rewarded" is very similar to the story of "Khossro Va Shirin" by Nezami Ghanjavi. This paper deals with the comparison between these two works and indicates their similarities. Both of them are of romance. The heroines of both stories are women and anti-heroes are wealthy, famous and capricious men who are seeking to seduce the heroines. Both heroines are deeply in love with the men, but resist against their desires and waiting for formal proposal of marriage. Finally, the heroes propose the formal marriage to the beloved women and the love results in the positive and gradual evolution. The concept of both works is the triumph of patience and virtue over seduction and caprice.

کلیدواژه‌ها [English]

  • comparative literature
  • story structure
  • Nezami Ghanjavi
  • Khossro Va Shirin
  • Samuel Richardson
  • Pamela

1- آلوت، میریام (1368) رمان به روایت رمان‌نویسان. ترجمه علی‌محمد حق‌شناس. چاپ اول. تهران: نشر مرکز.

2- ایرانی، ناصر (1380) هنر رمان. چاپ اول. تهران: نشر آبانگاه.

3- بصاری، طلعت (1350) چهره شیرین. چاپ اول. اهواز: دانشگاه جندی شاپور.

4- بیر جیلین (1379) رمانس. ترجمه سودابه دقیقی. چاپ اول. تهران: نشر مرکز.

5- پریستلی، جی. بی (1352) سیری در ادبیات غرب. ترجمه ابراهیم یونسی. چاپ اول. تهران: امیرکبیر.

6- ثروت، منصور (1370) یادگار گنبد دوار. چاپ اول. تهران: امیرکبیر.

7- جعفری، مسعود (1378) سیر رمانتیسم در اروپا. چاپ اول. تهران: نشر مرکز.

8- زرین‌کوب، عبدالحسین (1372) پیر گنجه در جستجوی ناکجاآباد. چاپ اول. تهران: سخن.

9- ستاری، جلال (1383) سایه­ی ایزوت و شکرخند شیرین. چاپ اول. تهران: مرکز.

10- سلیمانی، محسن (1366) رمان چیست. چاپ اول. تهران: انتشارات برگ.

11- فرای، نورتروپ (1384) صحیفه‌های زمینی. ترجمه هوشنگ رهنما. چاپ اول. تهران: هرمس.

12- فورست، لیلیان (1375) رمانتیسم. ترجمه مسعود جعفری. چاپ اول. تهران: مرکز.

13- مشرف، مریم (1385) شیوه‌نامه‌ی نقد ادبی. چاپ اول. تهران: سخن.

14- میرصادقی، جمال (1376) ادبیات داستانی. چاپ سوم. تهران: سخن.

15- نظامی، الیاس بن یوسف (1376) خسرو و شیرین. تصحیح حسن وحید دستگردی. به کوشش سعید حمیدیان. چاپ سوم. تهران: قطره.

16- وات، ایان (1378) پیدایی قصه. ترجمه ناهید سرمد. چاپ اول. تهران: نشر علم.

17- ولک، رنه (1373) تاریخ نقد جدید. ترجمه سعید ارباب شیرانی. چاپ اول. تهران: نیلوفر.

18- هایت، گیلبرت (1376) ادبیات و سنت های کلاسیک. ترجمه محمد کلباسی و مهین دانشور. چاپ اول. تهران: آگاه.

19- Richardson, Samuel (1962) Pamela or Virtue rewarded. 2volumes.  London: Everyman's library