فروغی بسطامی و غزل بازگشت

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

10.22111/jllr.2011.953

چکیده

فروغی بسطامی از شاعران غزلسرای قرن سیزدهم هجری است وی مدتی از عمر خود را به مدح شاهزادگان قاجاری گذرانید و سپس شاعر دربار ناصرالدین شاه شد.
استغراق در آثار و احوال عارفان بزرگ نظیر بایزید بسطامی، حلاج، ابوالحسن خرقانی و دیگر عارفان سبب تغییر حال او و اختیار زندگی درویشی شد. فروغی شاعر دوره­ی بازگشت است. زبان غزلیاتش فصیح و استادانه و نزدیک به زبان سعدی و حافظ است، او مضامین عاشقانه­ی غزل خود را از سعدی و مضامین عارفانه را از حافظ گرفته و بسیاری از غزلیات او به تقلید از سعدی و حافظ است. در این مقاله ضمن بررسی ویژگی های غزل فروغی میزان تاثیرپذیری او از شاعران قرن هفت و هشت به روش تحلیل مقایسه ای بررسی می شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Frooghi Bastami and Restoration Sonnet

چکیده [English]

Frooghi Bastami is one of the sonneteers of the thirteenth century. Having praised the princes of Ghajar for a while, he became the poet of the court of Nasaradinshah.
   Frooghi's delving into the works and circumstances of great mystics such as Bayazid Bastami, Hallaj, Abolhassan Kharghani and others, changed his life and consequently caused him to be a dervish. He belongs to Return Period in poetry. The language of his sonnets is eloquent and deft and close to that of Sa'di and Hafez. He has borrowed the lyrical themes of his sonnets from Sa'di and the mystic themes from Hafez and many of his sonnets are imitations of their sonnets. In addition to studying the features of Frooghi's sonnets, this article attempts to investigate the extent to which he has been influenced by the poets of seventh and eighth centuries.

کلیدواژه‌ها [English]

  • literary return
  • Frooghi Bastami
  • Persian sonnet
  • theme
  • reception

1- آذر بیگدلی، لطفعلی خان (1337) تذکره آتشکده. تصحیح حسن سادات ناصری. 3 جلد. تهران: انتشارات امیرکبیر.

2- حافظ، شمس الدین(1375) دیوان. تصحیح محمد قزوینی و قاسم غنی. تهران: پیک فرهنگ.

3- رودکی، جعفر بن محمد (1378) دیوان. تصحیح جعفر شعار. تهران: نشر قطره.

4- سعدی، مصلح بن عبداللّه (1385) غزلیات سعدی. تصحیح غلامحسین یوسفی. تهران: انتشارات سخن.

5- شفیعی کدکنی، محمدرضا (1380) ادوار شعر فارسی. تهران: انتشارات سخن.

6- شمس لنگرودی، محمد تقی (1372) مکتب بازگشت. تهران: نشر مرکز.

7- شمیسا، سیروس (1362) سیر غزل در شعر فارسی. تهران: انتشارات فردوس.

8- صفا، ذبیح اللّه (1357) گنج سخن. جلد سوم. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.

9- فروغی بسطامی، میرزا عباس (1374) دیوان. تهران: انتشارات کومش.

10- مدرس تبریزی، محمد علی (1346) ریحانه الادب. جلد سوم. تبریز.

11- مؤتمن، زین العابدین (1371) تحول شعر فارسی. تهران: انتشارات طهوری.

12- نظامی عروضی، احمد بن عمر (1366) چهار مقاله. تهران: انتشارات امیر کبیر.

13- هدایت، رضا قلیخان (1336) مجمع الفصحا. جلد دوم. تهران: انتشارات امیر کبیر.

14- همایی، جلال الدین (1367) فنون بلاغت و صناعات ادبی. تهران: نشر هما.

15- یثربی، یحیی (1370) فلسفه عرفان. قم: انتشارات دفتر تبلیغات.