بررسی تحول اندیشه¬ی نصرت رحمانی از رمانتیک فردگرا به رمانتیک جامعه¬گرا

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

10.22111/jllr.2011.980

چکیده

محرک اصلی تغییر سبک در هر دوره­ای وقایع سیاسی- اجتماعی است. در ایران، انقلاب مشروطه در کنار تحولاتی که در سطح جامعه­ پدید آورد، در عرصه­ی ادبیات نیز بی­تأثیر نبود و با طرح مضامین اجتماعی، موجب تحول و تغییر سبک ادبا شد. رخدادهای حکومت پهلوی، گرایش به رمانتیک جامعه­گرا و در نتیجه تغییر سبک را در اشعار و برخی آثار گسترده­تر کرد. رمانتیسم در واقع مکتبی ادبی­است که به برتری احساس و تخیل بر استدلال و تعقل تأکید دارد. این مکتب دارای دو شاخه­ی فردی و احساسی(پرداختن به عوالم شخصی) و اجتماعی(انعکاس وقایع جامعه وتلاش برای تغییر اجتماع) است. نصرت رحمانی از پیشروان جریــان شعــریرمانتیک جامعه­گــرا در دوره­ی معاصر و از روشنفکـرانسرخورده­ی پس از بیست و هشتم مرداد سی و دو بود که حوادث سیاسی- اجتماعی(بخصوص کودتای دهه­ی سی) باعث شد به اجتماع و مردم روی آورد. در نتیجه از این زمان به بعد است که رحمانی بیان و عواطف و احساسات انسانی را مهم­تر از عواطف فردی و شخصی می­داند.این پژوهش برآن است که با تکیه بر اشعار نصرت رحمانی به بررسی تحول اندیشه­ی او از حوزه­ی رمانتیک فردگرا به رمانتیک جامعه­گرا بپردازد و خصیصه­های برجسته­ی رمانتیک فردگرایی و جامعه­گرایی را در اشعار او بکاود و با ذکر شواهد شعری ابعاد و مختصات این مقوله را بنمایاند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Study of Nosrat Rahmany’s thought transition from Individualist romantic to community-oriented romantic

چکیده [English]

The social-political events are the main stimulus of the change of style in any period of time. In Iran ,Constitutional Revolution , alongside the changes that caused in society , had a great influence in literature and by proposing social contents , caused the change in the style of the literati. Occurrences in Pahlavi’s government, increased the tendency toward community-oriented romantic and lead to change in style of poems and other artworks. Romanticism is a Literary school that emphasize on excellence of emotion and fiction rather than reasoning and intellection. This school has two branches: individual-emotional (dealing with personal world) and social (reflecting social events and attempting for change in society). Nosrat Rahmany is one of the pioneers of community-oriented romantic poetry in contemporary and one of the frustrated intellectual after the 1953 coup when social-political events caused him to turn toward people. Since this time on Rahmany considered the human emotions and feelings more important than individual and personal emotions.
In this research, relying on Nosrat Rahmany’s poems, the transition of his thought from Individualist romantic to community-oriented romantic and characteristics of Individual romanticism and community-oriented romanticism were studied.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Change of thought
  • Rahmany’s poem
  • Individualist romantic
  • Community-oriented

- اخوان­ لنگرودی، مهدی (1380) خدا غم را آفرید، نصرت را آفرید. چاپ  اول. تهران: ثالث.

2- براهنی، رضا (1358) طلا در مس. چاپ  اول. تهران: کتاب زمان.

3- بقایی ماکان، محمد (1386) شاملو و عالم معنی به همراه گفتگویی منتشر نشده با نصرت رحمانی. چاپ اول. تهران: مروارید.

4- حسین­پورچافی­، علی (1384) جریانهای معاصر شعر فارسی. چاپ اول. تهران: امیرکبیر.

5- راشد محصل، محمدرضا (1383) دوبیتی جلوه­گاه نیازهای عاطفی. کتاب ماه هنر، سال هفتم. ش70-69. صص24-18.

6- رحمانی، نصرت (1389) مجموعه اشعار. چاپ سوم. تهران: نگاه.

7- روزبه، محمدرضا (1383) شعر نو فارسی. چاپ اول. تهران: حروفیه.

8- زرقانی، مهدی (1387) چشم­انداز شعر معاصر ایران. چاپ سوم. تهران: ثالث.

9- زرین­کوب، حمید (1358) چشم­انداز شعر نو فارسی. چاپ اول. تهران: توس.

10- شکیبا، پروین (1370) شعر فارسی از آغاز تا امروز. چاپ اول. تهران: هیرمند.

11- شفیعی‌کدکنی، محمدرضا (1387) ادوار شعر فارسی از مشروطیت تا سقوط سلطنت. چاپ پنجم. تهران: سخن.

12- صفایی، علی (1389) مقایسه شعر سیاه فروغ فرخزاد و نصرت رحمانی. فصلنامه پژوهش­­های ادبی. سال هفتم. ش27، صص36-9.

13- عابدی، کامیار(1379) شاعر غم­های تلخ، نصرت رحمانی. جهان کتاب. ش106-105، صص21-20.

14- فتوحی، احمد (1382) نصرت رحمانی. مجله­ی آزما، ش24، صص9-8.

15- لنگرودی، شمس (1377) تاریخ تحلیلی شعر نو. جلد دوم. چاپ اول. تهران: نشر مرکز.

16- مستعلی­پارسا، غلامرضا (1390) نگاهی سبک­شناسانه به اشعار نصرت رحمانی. فصلنامه تخصصی سبک­شناسی نظم و نثر فارسی. سال چهارم. ش12، صص228-215.

17- یاحقی، محمدجعفر (1385) جویبار لحظه­ها. چاپ هشتم. تهران: جامی.