نقد ساختاری مناظره ی خسرو و فرهاد در منظومه ی غنایی خسرو و شیرین

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

10.22111/jllr.2009.937

چکیده

در این مقاله قسمتی از منظومه ی خسرو و شیرین نظامی، یعنی مناظره ی خسرو و فرهاد، جهت تحلیل ساختاری انتخاب شده است؛ مناظره میان شخصیت های داستانی، از شگردهایی است که در معرفی شخصیت ها و ایجاد کشش و جذابیت در داستان کارکرد مهمی دارد. در این مقاله از روش تحلیل ساختارگرایانه، استفاده شده است. و نگارنده بدون در نظر گرفتن شیوه ی مکالمه ی خسرو و فرهاد و صحت و سقم گفته های هر یک، بافت ساختاری شعر(شگرد تقابلی)، ساختار روایت، ساختار محتوایی مناظره، شخصیت پردازی، بار دلالتی واژگان، ساخت نحوی، ساخـت موسیقایی شعــر و نقشواج ها، انسجام متنی (دستوری، واژگانی، پیوندی) را به دقت بررسی نموده است. با این تحلیل ساختاری می توان به تناسب هنری و ظرافت های کلام نظامی پی برد و نشان داد که شاعر در ارائه ی گفت و گوی نمایشی از نظر هنر و اصول داستان نویسی تا چه حد موفق بوده است و به عنوان یک شاعر سنتی در این شاهکار خود به چه میزان از شگردهای داستان نویسی نوین استفاده کرده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Structural Analysis of Khosrow-Farhad’s Debate in Nezami Ganjavi’s Khosrow and Shirin

چکیده [English]

Nezami’s Khosrow and Shirin is a classical lyric story in Persian literature. In this survey a part of this story i.e Khosrow and Farhad’s debate, is selected for a structural analysis. It is said that debates between characters play an important role in introducing characters and making the story attractive. Deeply investigating the debate between Khosrow and Farhad represents that the dialogue has not formed on the basis of Aristotelian logic. The purpose of this article is to analyze the structural elements, narration structure, syntactic structure, phonology, terminology, personification, coherence and cohesion of the text, without consideration the content of this dialogue. Applying this structural analysis, we can reveal the delicate and artistic aspects of Nezami’s words and introduce his ability in applying modern procedures

کلیدواژه‌ها [English]

  • Khosrow and Shirin
  • Nezami Ganjavi
  • Khosrow and Farhad’s debate
  • Structural Analysis
- اخلاقی، اکبر(1376) تحلیل ساختاری منطق الطیرعطار. اصفهان: نشر فردا.
2- اسحاقیان، جواد(1384) نقد ساختاری کلیدر. نافه.
3- امامی, نصرالله(1385) مبانی و روش های نقد ادبی. چاپ سوم. تهران: نشر جامی.
4- انوشه، حسن(1381) فرهنگنامه ی ادبی فارسی. جلد دوم. چاپ دوم. تهران: انتشارات فرهنگ و ارشاد اسلامی.
5- تایسن، لیس(1387) نظریه های نقد ادبی معاصر. ترجمه ی مازیار حسین زاده و فاطمه حسینی. چاپ اول. تهران: نگاه امروز.
6- شایگان فر، حمیدرضا(1380) نقد ادبی. چاپ اول. تهران: دستان.
7- علوی مقدم، مهیار(1377) نظریه های نقد ادبی معاصر. چاپ اول. انتشارات سمت.
8- میر صادقی، جمال (1376) عناصر داستان. تهران: سخن.
9- میرصادقی، میمنت(1377) واژه نامه ی هنرداستان نویسی. چاپ اول. تهران: کتاب مهناز.
10- نجفی، ابوالحسن (1378) مبانی زبان شناسی و کاربرد آن در زبان فارسی. چاپ ششم. تهران: نشر نیلوفر.
11- نظامی، الیاس ابن یوسف (1376) خسرو و شیرین. تصحیح وحید دستگردی. به کوشش سعید حمیدیان. نشر قطره.
12- وحیدیان کامیار، تقی(1379) بدیع از دیدگاه زیبایی شناختی. چاپ اول. تهران: انتشارات دوستان.ُ