عشق از دیدگاه سعدی و اریک فروم

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه بوعلی سینا

چکیده

امروزه بررسی متون ادبی بر اساس دیدگاه‌های روان‌شناسی نوین یکی از رایج‌ترین زمینه‌های تحقیق دررشته‌ی زبان وادبیات فارسی است. غزلیات سعدی به عنوان یکی از آثار برجسته در ادب غنایی به بیان ظرایف و دقایق عشق زمینی پرداخته است. از سوی دیگر عشق از مباحث عمده در روان‌شناسی  به شمار می‌آید و روان‌شناسان برجسته‌ای چون اریک فروم، به بحث درباره‌ی عشق، زمینه‌ها، کارکردها و انواع آن پرداخته‌اند. میان دیدگاه سعدی در غزلیات با نظریات فروم ، مشترکات بسیاری وجود دارد که از آن جمله می‌توان به مواردی چون انگیزه‌های عشق‌ورزی، لزوم تواضع ، پاکبازی و تسلیم در برابر معشوق و تأکید بر این نکته که عشق فصل انسان و غیر انسان است، اشاره کرد. در کنار این مشترکات، تفاوت هایی نیز بین دیدگاه سعدی و فروم دیده می شود. روش تحقیق در این مقاله مقایسه ی تحلیلی میان دیدگاه سعدی در غزلیات راجع به عشق  با دیدگاه اریک فروم- روان‌شناس معاصر و بیان شباهت های میان آن ها می باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Saadi and Erich Fromm's view about love

نویسندگان [English]

  • n n
  • r k
چکیده [English]

Studying literary texts based on the insights mentioned in modern psychology is one of the most popular fields of research  in Persian language and literature. Saadi's sonnets (Ghazaliat) as one of the outstanding works in lyrical literature, have expressed elegances and precisions of Romanticism. On the other hand, love is one of the widespread discussions in psychology and leading psychologists such as Erich Fromm have explained it, its fields, function and different kinds. There are a wide range of common points between Saadi's views and Fromm's theories; such as the motivations to love, necessity of courtesy, being submitted to the beloved and emphasizing on the fact that, love is the connection spot of The human and non-human beings. Along with the mentioned similarities, some differences between Saadi and Fromm's views can be observed. The research method in this study was The analytic comparison of Saadi's view of life in his sonnets and Fromm's and also illustrate the similarities.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Saadi
  • sonnets
  • Love
  • psychology
  • Erich Fromm
انصاری لاری، محمدابراهیم،عشق سعدی،دفتر هفتم سعدی‌شناسی، گردآوری کوروش کمالی سروستانی، شیراز: بنیاد فارس‌شناسی،صص14ـ9،1383.
2- حسن لی، کاووس، فرهنگ سعدی پژوهی، شیراز: بنیاد فارس شناسی ،1380.
3- خرمشاهی، بهاء‌الدین، حافظ‌نامه(بخش دوم) ، چاپ شانزدهم، تهران: علمی و فرهنگی ،1385.
4- دشتی، علی،در قلمرو سعدی، چاپ اول، تهران: کیهان ،1338.
5- سعدی‌شیرازی، مصلح‌الدین ،کلیات سعدی، به اهتمام بهاء‌الدین خرمشاهی با استفاده از نسخه­ی محمد علی فروغی، تهران: دوستان،1383.
6- شولتس، دوآن،روان‌شناسی کمال، ترجمه ی گیتی خوشدل، تهران: نشر نو ،1362.
7- صدیقیان، مهین‌دخت، فرهنگ واژه‌نمای غزلیات سعدی به انضمام فرهنگ بسامدی(ج‌2)، تهران: پژوهشگاه علوم‌انسانی و مطالعات فرهنگی ،1378.
8- فروم،اریک، انسان برای خویشتن، ترجمه ی اکبر تبریزی ،چاپ سوم، تهران: کتابخانه‌ی بهجت ،1370.
9- ـــــــ. هنر عشق ورزیدن، ترجمه ی سمیه‌سادات آل‌حسینی،تهران: جاجرمی ،1388.
10- کاتوزیان، محمدعلی، سعدی شاعر عشق و زندگی، چاپ اول، تهران: مرکز،1385.
11- مانوکیان، کستراک ، «سیم دل مسکین» از مجموعه مقالات سلسله­ی موی دوست، گردآوری کاووس حسن لی ،شیراز: هفت اورنگ، صص 329-307،1387.
12- موحد، ضیاء ،سعدی، چاپ سوم، تهران: طرح نو،1378.